Nasz poradnik

Wytyczne układania kostki brukowej

Usuwanie zabrudzeń

Wykwity

Odchylenia barwy

Wytyczne układania płyty ażurowej

Wytyczne ustawiania gazonów

Wytyczne ustawiania obrzeży

WYTYCZNE UKŁADANIA KOSTKI BRUKOWEJ

Dobrze wykonana nawierzchnia z betonowych kostek brukowych charakteryzuje się tym, że jest równa, nie zatrzymuje wody i nie wypadają z niej pojedyncze kostki. Taka powinna pozostać przez wiele lat. Projektowanie nawierzchni polega na dobraniu kształtu, grubości oraz jej estetyki. Dzięki rozmaitości kształtów i kolorów betonowej kostki drogowej nasze otoczenie może być kolorowe. Przy planowaniu nawierzchni istotny jest także obraz szczelin, sposób powiązania kostek, ich kolory i zestawienie kolorów. Kształt i grubość kostek należy dobierać do przewidywanego sposobu użytkowania. Tam gdzie będzie duży ruch pojazdów, częste hamowanie, przejazdy ciężkich samochodów, kostka musi być grubsza, zaś przy małym ruchu lekkich pojazdów i na ciągach komunikacyjnych dla pieszych - cieńsza. Do wyboru grubości kostki należy stosować następujące zalecenia: grubość 6 cm - dla chodników, dróg rowerowych, ciągów komunikacyjnych dla samochodów osobowych i małego ruchu lekkich ciężarówek, dojazdów do domów, parkingów dla samochodów osobowych; grubość 8 cm - dla ruchu ciężkich pojazdów i parkingów dla tych pojazdów. Poniższe dane dotyczą kostki brukowej o grubości 6 cm.

Sposób wykonania:

1. Zdjąć warstwę gruntu aż do podłoża naturalnego; zwykle jest to warstwa o grubości od 25 do 50 cm. Uwaga: Podbudowa musi leżeć na naturalnym podłożu lub dobrze zagęszczonym gruncie nasypowym.
2. Wykonać ograniczenia krawędzi wykopu tak, aby zapobiec bocznemu rozsuwaniu się i osiadaniu kostek. W celu dokładnego określenia odległości między ograniczeniami krawędzi, celowe jest wcześniejsze wyłożenie pojedynczego rzędu kostek i dodanie do tego 1÷2 cm.
3. Ułożyć ewentualne kanały odwadniające - uważając na spadki (prawidłowe nachylenia powierzchni). Wszystkie nawierzchnie z kostki brukowej powinny mieć spadki poprzeczne 3÷4%, zaś w kanałach odwadniających powinien być spadek wzdłużny min. 0,5% dla umożliwienia odpływu wód opadowych.
4. Ułożyć warstwę podbudowy spełniającej rolę warstwy nośnej. Ta warstwa powinna zapewniać swobodny przepływ wód opadowych i być mrozoodporna. Może to być pospółka, żwir lub tłuczeń o uziarnieniu 0÷32 mm. Podbudowę należy układać warstwami o grubości około 10÷15 cm, zagęszczając każdą warstwę przy pomocy ubijaka lub ciężkiego wibratora powierzchniowego. Po zagęszczeniu między ostatnią warstwą podbudowy, a górną krawędzią ograniczenia powierzchni musi zostać odstęp około 10 cm (5 cm podsypki + 6 cm kostka - około 1 cm na zagęszczenie).
5. Na tym podłożu (podbudowie) nanoszona jest podsypka z kruszywa ostro ziarnistego o granulacji 0÷2 mm lub 0-4 mm, o grubości ok. 5 cm.
6. W warstwie podsypki układane są co około 2 m listwy drewniane lub rury tak, aby leżały z jednakowym odstępem 5 cm od górnych krawędzi ograniczeń bocznych.
7. Po ułożonych w podsypce elementach należy przeciągnąć łatę lub prostą deskę tak, aby powstała zupełnie płaska powierzchnia podsypki, w razie potrzeby dorzucając lub usuwając jej nadmiar.
8. Na wyrównaną podsypkę nie wolno wchodzić. Wyrównana płaszczyzna musi mieć te same nachylenia poprzeczne i podłużne, co późniejsza nawierzchnia z ułożonej kostki brukowej.
9. Kostki brukowe powinny być położone swoją długością prostopadle do kierunku ruchu i leżeć około 1 cm powyżej ostatecznego położenia nawierzchni. Kostki powinny być ułożone na przygotowanej podsypce zawsze równo co do wysokości, kątów i prostoliniowości spoin (pod sznur) z właściwym ich powiązaniem i dostateczną szerokością spoin (3÷5 mm), wynikającą z miary siatki kostek. Prostoliniowy przebieg spoin należy kontrolować co ok. 5 wyłożonych rzędów kostki. Występy dystansowe na kostce nie zastępują właściwej wielkości spoin. Uwaga: Podczas układania kostek należy już dbać o czystość powierzchni. Dla uzyskania żądanej gry kolorów układanej nawierzchni i dla wyeliminowania różnicy odcieni koloru kostki należy układać kostkę mieszając ją z co najmniej 3 palet transportowych.
10. Wstępne wypełnianie spoin musi przebiegać w sposób ciągły wraz z postępem układania kostki. Odbywa się to z reguły w ten sposób, że suchy, ostry piasek naturalny lub łamany jest nanoszony (rozsypywany łopatą) na ułożoną nawierzchnię, a następnie wmiatany szczotką lub miotłą w spoiny aż do ich wypełnienia.
11. Czysta i sucha nawierzchnia powinna być zagęszczana wibratorem powierzchniowym z osłoną z tworzywa sztucznego, aby nie spowodować zarysowania, zabrudzenia lub uszkodzenia kostek. Wibrowanie prowadzi się od brzegów w kierunku środka powierzchni aż do uzyskania żądanego jej poziomu. Po wibrowaniu trzeba powtórnie zapełnić szczeliny i zamieść powierzchnię. Zapełnianie szczelin powtarza się wielokrotnie, aż do dobrego zagęszczenia znajdującego się w nich piasku.
    Przy układaniu nawierzchni z płukanej, piaskowanej, śrutowanej, młotkowanej lub obrabianej w inny sposób kostki brukowej należy zwracać szczególną uwagę na takie wykonywania prac, aby nie uszkodzić eksponowanej powierzchni kostki. Warunkiem dobrego stanu nawierzchni jest odprowadzenie wody opadowej. Powierzchnia musi być zawsze wyprofilowana poprzecznie i podłużnie. Połączenie nawierzchni z budynkami, ogrodzeniami itp. trzeba wykonać tak, aby woda spływała od strony ograniczenia przesuwu kostki, tj. od ściany budynku. Jeżeli jest to niemożliwe, należy stosować rynny lub ścieki odpływowe. Uwaga: Nawierzchni z betonowej kostki brukowej nie należy układać na:
    1. istniejącym podłożu betonowym;
    2. podbudowie wykonanej z betonu, jeżeli nie ma dobrego odprowadzenia wód opadowych;
    3. podsypce z piasku zmieszanego z cementem, czyli na zaprawie cementowej. Przy nieprzestrzeganiu powyższego wystąpi zjawisko wysadzania kostek przez zamarzającą pod nimi wodę.

Góra strony

USUWANIE ZABRUDZEŃ

Zabrudzone wyroby można czyścić twardą szczotką z użyciem bieżącej wody. Jeżeli zabrudzenia są tak silnie związane przez ziemię i kurz, że nie można ich usunąć przez zwykłe szczotkowania, należy użyć neutralnego szarego mydła. Jeżeli zanieczyszczenia są silniejsze, jak resztki zaprawy i mchy, konieczne jest użycie specjalnych środków czyszczących. Środki czyszczące i konserwacyjne należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta. Przed ich zastosowaniem wyroby powinny być oczyszczone szczotką, wymyte, osuszone lub dobrze nawilżone wodą w zależności od zaleceń producenta środków czyszczących. Środki te warto jednak przetestować przed użyciem, na nie rzucającym się w oczy miejscu.

Góra strony

WYKWITY

Na ułożonych w stosy wyrobach, np. kostkach lub płytkach chodnikowych, mogą pojawiać się wykwity, które widać jako białawy nalot. Powstają one w naturalnym procesie twardnienia betonu. Mogą powstać z wody znajdującej się w betonie, jak również z wody obcej. W każdym przypadku przy odparowywaniu wody krystalizuje się węglan wapnia widoczny na powierzchni elementu. Wykwity nie są wadą jakości wyrobu i są nie do uniknięcia. Zjawisko to nie podlega reklamacji. Wykwity są z czasem wypłukiwane i zmywane przez miękką wodę deszczową. Dotychczasowe obserwacje pozwalają stwierdzić, iż proces ten trwa od 1 do 3 lat.

Góra strony

ODCHYLENIA BARWY

Produkcja wszystkich elementów jest nadzorowana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Kontrola bieżąca i końcowa zapewniają wysoką jakość wyrobów. Jest jednak kilka rzeczy które należy wiedzieć. Niewielkie odchylenia barwy i struktury powierzchni elementów są nieuniknione ze względu na naturalne wahania odcieni barw surowców, nie powodujące obniżenia jakości wyrobów. Zróżnicowanie odcieni barwy spowodowane może być również warunkami produkcji wynikającymi z istniejącej temperatury i wilgotności otoczenia. Uwaga: Do brukowania zawsze należy mieszać kostkę z 3 różnych palet. Jest to jedyny sposób aby uniknąć wielkopowierzchniowych różnic w odcieniach koloru nawierzchni. W przypadku kostek w kolorze melanż wybieranie z palet powinno następować w pionie.

Góra strony

WYTYCZNE UKŁADANIA PŁYTY AŻUROWEJ

Płyty ażurowe stosuje się do zabezpieczenia i wzmacniania zboczy budowli ziemnych, takich jak rowy odwadniające, nasypy, przyczółki itp. Mogą być również przeznaczone do utwardzania nawierzchni placów, ciągów komunikacyjnych dla ruchu pieszego. Z jej użyciem można budować również parkingi i podjazdy dla samochodów osobowych do 1,5 tony, przy czym w tym wypadku grubość płyty powinna wynosić co najmniej 10 cm. Należy pamiętać, iż przed położeniem płyty ażurowej grunt powinien być odpowiednio przygotowany - jednorodny o nośny, oraz odpowiednio zabezpieczony przed nadmiernym zawilgoceniem i ujemnymi skutkami przemarzania.

Podbudowa pod nawierzchnie parkingów i wjazdów powinna być przepuszczalna, a więc wykonana z odpowiednio zagęszczonego kruszywa naturalnego lub łamanego. Powinna spełniać także następujące warunki:

1) posiadać nośność dostosowaną do przenoszenia największych obciążeń przewidywanych dla tej nawierzchni,
2) posiadać odpowiednio ukształtowaną powierzchnię, zgodnie z dokumentacją projektową,
3) być z każdej strony obramowana krawężnikami lub obrzeżami
4) eksploatacja nawierzchni może nastąpić tylko wtedy, kiedy otwory między żebrami zostaną zasypane i utwardzone.

Góra strony

WYTYCZNE USTAWIANIA GAZONÓW

Mur skarpowy z gazonów Verduro należy wykonać z elementów jednego typu. Oparcie stanowi fundament wykonany z betonu klasy B20 (według rysunku). Elementy należy osadzać warstwowo i bezpośrednio wypełniać ziemią. Maksymalna wysokość muru zbudowanego z użyciem gazonów Verduro Mini wynosi 125 cm, natomiast Verduro Maxi - 200 cm. Istnieje możliwość kilkustopniowego umocnienia skarpy, jednak w tym przypadku zachodzi konieczność przesunięcia skarpy - patrz rysunek. Zapotrzebowanie na 1m² skarpy wynosi około 24 sztuk przy użyciu gazonów Verduro Mini i około 10 sztuk przy użyciu Verduro Maxi.

Kolejność wykonywanych czynności:

1. Wykonać podbudowę z chudego betonu tylko pod pierwszą warstwę gazonów (grubość podbudowy 10-20 cm).
2. Za podbudową umieścić rurę drenażową.
3. Na podbudowie ustawić "na sucho" pierwszą warstwę gazonów.
4. Wypełnić ułożone elementy ziemią rodzimą, wyrównując jednocześnie skarpę tak, by następną warstwę gazonów ułożyć na płaskim podłożu.
5. Ustawić kolejną warstwę gazonów w taki sposób, by zachodziła częściowo na pierwszą -patrz rysunek.

Czynności z punktów 4 i 5 powtarzać aż do uzyskania potrzebnej wysokości umocnienia. Naniesiony materiał od strony skarpy należy ubić. Podczas wznoszenia umocnienia należy na bieżąco kontrolować poziom, prostoliniowość i wielkość luku układanych elementów oraz pochylenie wykonywanej konstrukcji oporowej.

Góra strony

WYTYCZNE USTAWIANIA OBRZEŻY

Obrzeża należy osadzać tak, aby zapobiec bocznemu rozsuwaniu lub osiadaniu nawierzchni z kostki brukowej lub płyt chodnikowych. Kostki brukowe i płyty mają niewielkie tolerancje wymiarowe, dlatego konieczne jest ułożenie przed osadzeniem obrzeży pojedynczych rzędów kostek lub płyt dla ustalenia odpowiednich odległości między obrzeżami ograniczającymi szerokość nawierzchni.

Sposób wykonania:
1. Wykopać 20 cm rów, o szerokości szpadla lub łopaty, który należy wypełnić do połowy betonem o konsystencji wilgotnej ziemi i wyrównać jego powierzchnię.
2. Ustawić obrzeża i wyrównać "pod sznur". Gumowym młotkiem wbić (ustawić) obrzeża na wymaganą wysokość, zachowując jednocześnie przewidywany spadek nawierzchni. Miejsca styku elementów dodatkowo obetonować na łącznej długości ok. 30 cm (patrz rysunek).

Uwaga:

Poszczególnych obrzeży nie należy łączyć ze sobą na zaprawę, ponieważ powstają pęknięcia wynikające z termicznej rozszerzalności liniowej elementów. Dodatkowo taki sposób łączenia powoduje powstanie brzydko wyglądających pasków w miejscu ich łączenia.

Góra strony